Doğu ile Batı’nın Yaratılışı PDF

Doğu ile Batı’nın Yaratılışı’nın kapsamı

Nancy Bisaha’nın Doğu ile Batı’nın Yaratılışı kitabı, Rönesans hümanistlerinin Osmanlı Türklerini nasıl anlattığını ve bu anlatıların Avrupa kimliğinin oluşumuyla ilişkisini araştırır. Eser, genel bir Osmanlı tarihi değildir. İncelemenin odağı, Avrupa’daki kültürel ve entelektüel çevrelerde geliştirilen tasvirlerdir. Bir topluluğun gerçekte nasıl yaşadığını araştırmakla, başka bir topluluğun onu hangi kavramlarla açıkladığını incelemek farklı sorulardır. Bisaha, çalışmasının sınırını bu ayrım üzerinden kurar; algılar, başlı başına tarihsel malzeme olarak değerlendirilir.

Kitap, Orta Çağ’dan devralınan Haçlı düşüncesinin ve Charlemagne gibi tarihsel simgelerin sonraki dönemlerde nasıl kullanıldığını ele alır. Eski anlatılar, yeni karşılaşmaları anlamak için bir kaynak sağlayabilir; ancak bu kullanım, geçmişin aynen tekrarı değildir. Siyasi koşullar değişirken kavramların ve örneklerin işlevi de dönüşür. Bu nedenle Rönesans hümanistlerinin dili, hem miras alınan unsurları hem de yeni yorumları birlikte taşıyan bir alan olarak okunmalıdır. Süreklilik ve değişim yan yana bulunur.

Klasik geçmiş ve yeni betimlemeler

Türklerin klasik çağ terimleriyle yeniden anlatılması, antik tarihin güncel siyaseti anlamlandırmak için nasıl kullanılabildiğini gösterir. Bir topluluğu eski bir adla veya benzetmeyle tanımlamak, tarafsız bir sınıflandırma değildir; belli çağrışımları ve değer yargılarını da taşır. Bisaha’nın araştırması, bu kelime seçimlerinin neden önemli olduğunu görünür kılar. Karşılaşmanın dili, karşılaşmanın kendisine etki edebilir. İnsanlar, yeni bir durumu önceden bildikleri hikâyelerin içine yerleştirerek anlamaya çalışır.

Bizans ve Yunanlı göçmenlerle ilgili bölümler, Doğu ile Batı arasında basit bir ikilik kurulmasını güçleştirir. Bilgi ve metinlerin dolaşımı, farklı çevreleri birbirine bağlar. Dinî yorumlar ise kültürel tasvirlerin başka bir katmanını oluşturur. Bunların her biri aynı yönde sonuç üretmek zorunda değildir; hayranlık, korku ve siyasi rekabet bir arada bulunabilir. Kitabın ele aldığı düşünsel dünya, tek bir tutumdan değil, değişen ve birbiriyle çatışabilen açıklamalardan oluşur.

Algı tarihi ve kimlik tartışması

Doğu ile Batı’nın Yaratılışı, Rönesans düşüncesi, kültürel kimlik ve Osmanlı’nın Avrupa’daki temsilleriyle ilgilenenlere hitap eder. Metinleri yalnızca içerdiği doğru veya yanlış bilgiler açısından değerlendirmek, onların tarihsel işlevini eksik bırakabilir. Hangi kavramın neden seçildiği ve kime seslenildiği de önemlidir. Böylece kitap, söylemleri olayların arkasında duran basit yansımalar olarak değil, siyasi ve kültürel ilişkilerin kurulduğu araçlar olarak düşünmeye açar. Tarihsel bağlam, yorumun temel koşuludur.

Melek Dosay Gökdoğan’ın çevirisiyle sunulan çalışma, Doğu ve Batı’yı ezelden beri değişmeden var olan iki bütün gibi kabul etmenin sınırlarını sorgular. Bu adlandırmaların hangi karşılaşmalar ve metinler içinde güç kazandığını araştırır. Bisaha’nın odağı belirli bir bilginler çevresi olduğu için sonuçları bütün Avrupa toplumlarına aynı biçimde yaymamak gerekir. Eserin katkısı, geniş kimlik anlatılarının nasıl somut tarihsel süreçler ve seçilmiş kavramlar aracılığıyla üretildiğini inceleme olanağı sağlamasıdır.